سرزمين يزد جلوههايي از باشكوهترين و درخشانترين ميراث فرهنگي و تمدن كهن ادوار مختلف تاريخي ايران را در خود جاي داده است. تاريخ سكونت انسان در اين خطه از هزاره سوم پيش از ميلاد فراتر رفته است، به طوري كه در عهد پيشداديان طوايف در حال كوچ از بلخ به پارس، اين سرزمين را يزدان، ناميدند و از آن زمان به بعد يزد محل عبادت شد. از مهمترين مراكز اسكان اوليه اين سرزمين به مهرپادين (مهريز) فهرشان، پهره (فهرج)، خورميش، ادر (اردكان)، شواز، قلاع موبدان (ميبد)، طرنج، عقدا و اشكذر ميتوان اشاره كرد. شهر يزد به عنوان محلي پاك و مقدس در رأس تمام آباديهاي مزبور قرار داشته است.
درههاي سرسبز و مناطق ييلاقي، چشمه سارها، ارتفاعات و قلهها، غارها، حيات وحش و شكارگاه ها و به ويژه جاذبههاي كويري از خصوصيات جالب توجه طبيعت يزد است كه برخي از آنها جزء تفرجگاه هاي مهم مردم استان به شمار ميآيد.
استان يزد از لحاظ كنشهاي فرهنگي نيز جالب توجه است. اين منطقه از لحاظ رفتارهاي فرهنگي مردم كانون گوناگونيهاست و در اين بين خصوصيات فرهنگي زرتشتيان از پيشينه تاريخي درخشاني برخوردار است. زرتشتيان طبق آیين زرتشت مراسم ويژهاي را در روزهاي معيني از سال برگزار ميكنند كه از ديدگاه جهانگردي براي افراد مسلمان و پيروان ساير اديان جالب توجه و ديدني است.
جغرافیای استان یزد
استان يزد در قسمت مرکزی فلات مرکزی ایران، مابین عرضهای 29 درجه و 52 دقیقه تا 33 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی و 52 درجه و 55 دقیقه تا 56 درجه و 37 دقیقه طول شرقی واقع شده است. این استان با مساحتی در حدود 129284 کیلومترمربع، چهارمین استان به لحاظ وسعت در کشور است. یزد از شمال و غرب به استان های سمنان و اصفهان، از شمال شرق به استان خراسان رضوی، از شرق به استان كرمان و خراسان جنوبی، از جنوب غربي استان فارس و از سمت جنوب شرقي به كرمان محدود می شود. از نظر پستی و بلندی دارای تنوع است. از حدود 666 متر از سطح دريای آزاد (کویر ریگ زرین در نزدیکی عقدا) تا 4075 متر (قله شيرکوه) تغيير می کند. مقدار متوسط بارندگی سالانه بين 50 تا 100 ميليمتر می باشد. نوسان درجه حرارت در زمستان و تابستان و حتی در شب و روز بسيار زياد است. حداکثر حرارت 45 درجه سانتيگراد بالای صفر و حداقل 20 درجه سانتيگراد زير صفر متغير است. ميانگين روزانه دما برای تمام سال بين 9/11 تا 7/20 درجه سانتيگراد متغير است. محدوده استان يزد جزئی از فلات مرکزی ايران است که کويرهای ايران نيز عمدتاً در اين فلات جای دارند. بخش بزرگی از مساحت محدوده استان را قسمت هايی از کويرهای مختلف پوشانده است. جمعيت استان براساس سرشماری سال 1390 معادل 1074000 نفر می باشد که از این تعداد، 890000 نفر را جمعیت شهری و 185000 نفر را جمعیت روستایی شامل می شوند. منطقه يزد يکی از سرزمينهای باستانی و دارای ميراث درخشانی از فرهنگ و تمدن کهن و ادوار مختلف تاريخی با قدمت 3 هزار سال است.
در حال حاضر استان يزد داراي ده شهرستان، بيست و یک شهر، نوزده بخش، چهل و سه دهستان و حدود پنج هزار روستا است كه تعداد 1144 روستاي آن داير و بقيه به جهت مهاجرت متروك شده است.
ابركوه ـ اردكان ـ بافق ـ بهاباد ـ تفت ـ خاتم ـ اشكذر ـ مهريز ـ ميبد ـ يزد
شهرستان يزد با وسعت 2491 کيلومترمربع به عنوان مرکز استان می باشد.
در استان دو رشته كوه متمايز از هم وجود دارد. اولي بخشي از كوه هايي است كه در جهتشمال غربي - جنوب شرقي از مركز ايران عبور ميكنند و به كوه هاي مركزي ايران معروف هستند. دومي شامل رشته كوه هايي است كه در مناطق مركزي، شمالي و شرقي استان قرار دارند. رشته کوه شيركوه كه مانند ديواري قسمتهاي مركزي استان را از بخش غربي آن (چاله ابرقو) جدا ميكند، همواره از برف و يخ پوشيده شده و در تامين آب شهرهاي يزد، تفت و مهريز نقش مهم و اساسي دارد.
آخرين بروزرساني: سال1403